08 novembre 2009
Donar la man
Vaquí una bafolha qu'ai mandada a la Setmana e qu'an publicada dins lo numerò del 12 de novembre :
Dins l’edicion de l’endeman del passacarrièra de Carcassona, demandavetz : « Quinas accions pensatz que serián necessàrias ara ? ». La question çaquela la podèm pas destacar d’una autra : « De qué volèm ? ».
Lo triste debat sus l’identitat nacionala francesa nos rapèla la clarvesença de Robert Lafont quant escrivia qu’avia paur « que la fin de França – totei lei Nacions-Estats son mortals - se faguèsse pas sens una recession de çò que li demòrra de democràcia, sens que se rebussèsse en percebènt sa fin » (« Entre dos milenaris » p 31 – IEO Edicions – 2009). D’efièch, cal gaire de temps per se mainar qu’aquela famosa identitat nacionala es pas mai qu'una trèva qu’es a perdre tota consisténcia : un repapiatge bufèc sus l'istòria, un territòri que las termièras s’escafan, e la certituda qu’ara lo destin de cadun es endacòm mai, amb Euròpa e la resta del monde. A la fin çaquela, lor resta totjorn aumens un argument : çò que definís l’identitat francesa es… La lenga francesa, de segur ! Aquò te plega la discuta d’un biais quitament magic, e alara nos resta pus que d’escotar, un còp de mai, la sansònha dels encensaires del monolingüisme.
Aquí lo verolh ultime del nacionalisme francimand. Se lo volèm copar, de segur que se devèm aligar amb las autras « lengas de França ». Pasmens devèm anar mai luènh, pr’amor la cresença tarrible que combatèm es que, per èstre digne d'èstre ciutadan, cal abandonar sa cultura. E doncas serà necite que donem tamben la man a las autras lengas, las que son dins la talvèra amb nosautres : las lengas de l’imigracion. O sabi plan qu’aquela idèia ne rebuta mai d’un, pr’aquò se volèm faire de la nòstra lenga una lenga d’avenir, podèm pas qu’èstre coërents duscas a la fin : cal que cada jovent, que sià occitan, cabile, breton o bambarà, pòsca accedir a sa cultura per fins d’ i causir liurament çò que li fa mestièr per se construire, sens que l’Estat o causisca per el.
05 juillet 2009
Apprends l'occitan !
Dins una letra qu'es estada publicada dins La Setmana, Jaume Còsta plaideja per una vision mai dinamica de l'aprentissatge de l'occitan. Desvolopa son vejaire aicí : "Lo jorn que podrem prepausar un racònte federator, que done enveja au monde de se dire 'tè, ieu tanben vòli faire partida d'aqueu moviment, perqué me parla, perqué es cool, perqué ai enveja d'estre identificat coma membre d'aquela comunautat' e non pas 'voli aprene l'occitan perqué es la lenga de meis aujous, perqué es important que si perde pas', aurem ganhat quicom..."
De segur que servís de ren de dire a un jovent : te cal aprenne l'occitan qu'es la lenga del pepin (mai que mai quand lo quite pepin se'n fot). Alara cal trapar quicòm mai : aprene l'occitan te farà sortir del tropèl, aquò te donarà lo nhac...
E perqué pas ?
.
12 juin 2009
Sicre encara !
Ai mandat un messatge a la Setmana fa quinze jorns e, quina suspresa, me l'an publicat e mai m'an coregidas las fautas ! Lo vos balhi, es encara sus Sicre (li vau benlèu dubrir una seccion especiala...) :
Dins la Setmana del 28 de mai, Claudi Sicre nos balhava de qué soscar en citar lo paure Meschonnic : « Son las òbras que son mairalas e non pas las lengas » o encara melhor : « Son las òbras que fan las lengas e non pas las lengas que fan las òbras ». Atal, los escrivans poirián quitament crear lo mond a despart de ren. Benlèu qu’eles meteisses an cap de maire ? Ça que la, o sabèm plan que la causida que faguèron Bodon, Delpastre o Roqueta d’escriure en lenga occitana es anteriora a lor òbra, e mai se poiriá dire qu’es creatritz de lor òbra. Per cadun foguèt una causida del sens prigond, tant coma la de Pagnol e Giono d’escriure en francés. Una causida politica, òc-ben.
De segur, amb aquel discors segon lo qual la lenga dèu èstre « despolitizada », fasèm pas que tornar trobar un leitmotiv de Claudi Sicre, fisèl a Castan : lo problèma de las lengas minorizadas seriá un problèma cultural sens cap de ligam amb lo contèxte politic. Aquí un agantacolhon dels bèls, que d’autres (e de començar amb lo felibrige) s’i faguèron prenne fòrça longtemps a. Los centralistas espèran pas qu’aquò, que renonciem al combat, e s’enràbian quand lo sicut tòrna sus l’empont del desbat public.
Solide que la déclaracion sus los devèrs devers las lengas (http://www.declaration-langues-langage.net/) de Meschonnic, que Sicre ne parla dins son article, es un brave momenton de filosofia. Pasmens al nivèl juridic val pas gaire. Ara es aquò que nos fa mestièr : de dreches, de començar amb lo que los nòstres enfants aprengan la nòstra lenga. E un drech, aquò totjorn se conquista dins la lucha politica... Siá capitam, e la lenga occitana aurà encara d’escrivans. Siá fracassam, e totas las obras dels Bodon, Delpastre o Roqueta seràn per ela coma de medalhas sul pitre d’un mòrt.
Paura lenga...
08 avril 2009
Ardecha, Ardecha...
Los ardechés an la lor chançon, sus l'aire dau "Se canta", que se dis "Ardecha". Aquela chançon es un pauc ninèta, una mena d'imne a la glòria de las especialitats culinàrias dau despartament. Rai d'aquò ! La magèr part daus ardechés la sabon, lor agrada de la chantar que, sovent, es la sola escasença que lor resta de parlar la lenga.
Dins la annadas setanta, quauqu'un ne faguèt una varianta mai combativa. Vaqui las doas versions :
(Refran)
Ardecha, Ardecha,
Marvelhós païs
S’as pas vist Ardecha
As jamai ren vist
Dessus la montanha Vèrs Cruas e vèrs Meissa
Lo solèu totjorn Nos van bastir
Li leva l’aiganha Una centralassa
Ben avant miègjorn Nos faràn rostir
La Volana, L’Ardecha L'estiu, la toristalha
L’Oveza surtot Nos ven visitar
S’es pas tròp secha Chaucha nòstra palha
Fai lo sepenton Nos pòt pus quitar
Per faire la biaça Per ganhar sa vida
Li a de bon fotjon Per parlar d'argent
La bona fogassa Anem a la Vila
Se fai a Vernós Qu'es sovent ben luènh
Avèm la calhèta Lo vin e las persjas
Mai de bons gratons Se vendon pas ben
La crica jaunèta E mangem de mèrda
E lo picòdon Que sem europencs
Avèm de montanhas Avèm de montanhas
Que tochan lo ciau Onte i a pus dengun
E de vèrdas planas E nòstra campanha
Per los bons tropèus L'achapta mai d'un
Avèm de chastanhas Crotz dau cementèri
Grossas coma d’uòus Monuments aus mòrts
E de bònas vinhas Nos parlatz d'empèris
Que fan l’òme nòu Nòstre fotut sort
Avèm de rièras Totas las usinas
Plenas de peissons En tren de sarrar
Que chanton dins l’aiga Lo trauc de las minas
La nèit mai lo jorn Nos l'an barrat
Avèm la fialeuse Los qu'anèm querre
Que bat los cocons Per nos ajudar
E la fabriqueuse Lo prefet, lo mère
Per lis amoèiros E lo deputat !
10 mars 2009
Lenga, poder e libertat
« Lo ròtle de l’escòla es de balhar de poder lingüistic al maximum de mainatges ; valent a dire dins la lenga del poder : lo francès. » [1]
Aquela senténcia d’Alain Bentolila, lingüista oficial de l’Estat francés, teorician de l’illetrisme, condamna tot ensag d’ensenhament per immersion. Es interessanta pr’amor es un bon resumit de la pensadassa jacobina prigonda. Lo monoligüisme salvarà l’ascensor social !
Lenga e poder… D’unas lengas son estadas privadas de poder per l’istòria. Per Bentolila, es mai qu’una manca de visibilitat sociala e politica, es quitament una impòtença de complir çò exigit per una lenga moderna :
« L’istòria las aguèsse sollicitadas, probable que serian estadas capables de fargar los mots e las estructuras per ensenhar, dire lo drech, explicar un fenomèn natural. Mas l’istòria las marginalizèt ; l’istòria limitèt lors territòris. Aquelas lengas minorizadas, coma o fan totas las lengas, respondèron d’un biais pertinent als besonhs de comunicacion que lor eran adreçats : a besonhs estreches, mejans lingüistics estreches. » [2]
Las lengas minorizadas serian de lengas que se pòdon aital calificar d’andicapadas. Foguèron victimas d’una mena de traumatisma impossible de reparar : an pas accedit al poder. A causa d’aquela pèca fatala, son de lengas que son mòrtas per anticipacion. Las ensenhar als mainatges seria coma los condamnar, puèi que çò important es de parlar la lenga del poder.
L’avètz comprès, segon Bentolila, la lenga servís de dominar e (mas aquò, pichòts conilhs, es enebit d’o dire) d’èstre dominat. La cal mestrejar per donar òrdre, mai sovent per executar. Aquí doncas lo ròtle de l’escòla : ensenhar la lenga del poder/de l’obesissença.
E pasmens, malgrat la seuna impotença, la lenga nòstra es encara a viure… Malgrat la condemnacion d’una istòria escricha pels vencedors, es pas encara crebada. Tot aquò perque una lenga parla tamben de libertat. Lo senher Bentitola s’engana perque una lenga es mai que de poder, es tamben de literatura. La literatura, lo quicomet que servís pas de ren, que balha ges de poder, mas que fa mestier per alenar, fòrça mai que lo poder.
« Còstasolana esperava los perdigalhs e aquò es la mòrt que venguèt. E la mòrt qu'èra per los perdigalhs serviguèt per el. E los perdigalhs que devián èsser freges a l'uòlh neblat a l'ora que lo solelh trascòla, a nuòch èran encara cauds e vius, e son sang que deviá enrogir las pèiras blavas del gravàs èra encara escondut dins la tenèbra de sas venas e corrissiá jos la pèl a cada còp premsat d'aqueles còrs sarrats coma de ponhs de colèra. Mas las pèiras aguèron sa part de sang roge, lo de Còstasolana, perdequ'èra dich e escrich qu'a aquei jorn lo sacrifici del sang se deviá complir per aquel luòc desèrt de nòstra tèrra jos un cèl morent, e l'alen d'un vent que n'a vist d'autres. Còstasolana vogèt sus lo gravàs tota la calor de sas venas, son sang vengut de l'escuresina del siu còr e coma susprés de tant de lusor e de tant d'espandida rajava doçament sus los ròcs e serpatejava coma un que sap pas ont vai. » (Max Roqueta – La mòrt de Còstasolana – la seguida aicí, mercés la Mela)
Còstasolana esperava los perdigalhs e aquò es la mòrt que venguèt… Eran totjorn vidents los perdigalhs despoderosses a l'ora que lo cassaire poderós s'espetava lo morre. De matin, degun pòt pas preveire cossí s’acabarà la jornada. E qui pòt èstre tant ufanós per pretendre conóisser çò que seran vengudas la lenga francesa e la lenga occitana, al ser d’aqueste sègle ?
04 février 2009
La sang
Fa pas gaire, un dissabte de vèspre, la television publica (laïca e obligatòria) nos passèt la pèça "Fanny" de Pagnol, sanctificada per la Comedie Française, amb un detalh que ne faguèt la publicitat : los comedians jogavan sens accent, o puslèu amb l'accent francés official.
Una panholada despanholizada ! Lo Nouvel observateur nos explicava que la meteira en scèna Irène Bonnaud avia vòlgut "desencombrar la pèça de son excès d'alh" per dire de ne metre en valor "l'universalitat". "La mission de la Comédie Française es de desmostrar que Fanny es pas una pèça del pintoresc de pacotilha, mas una demest las òbras mai bèlas del repertòri francès" çò declarèt.
Pagnol se joguèsse sens l'accent, vos diriai que me'n foti un pauc. Ça que la, fa totjorn cagar que los intelectuals parisencs cresegan que per èstre universal cal èstre d'enlòc. E darrièr tot aquò, un còp de mai, lo mesprètz e encara lo mesprètz. Aquela putassa d'accent...
Vaqui çò que n'escriguèt Max Roqueta :
<< Que, se soscava, podriá pas mancar de finir per s'avisar de çò qu'es, en vertat, aquel famós "assent" : tot simplament, sus las mans de França, lo sang d'una lenga escanada. D'un pòble, donc, escanat. Lo sang espandit sus la lenga pròpia quand a son pòble i an fach delembrar la lenga. Coma la taca, sus la bèla man de Lady MacBeth. A vautres vos sosvengue "Los perfums tòtes d'Arabia, l'Ocean tot dau grand neptuna, bastarián pas per avalir aquela pichòta taca..." >> (las canas de Midàs - Verd Paradís V)
Le Nouvel observateur - 25/09/2008
30 septembre 2008
L’occitan, un brave pastís !
Per tot un cadun es pas de bon comprene çò qu’es la lenga nòstra e çò qu’es la seuna plaça dins nòstra societat. Lo francès aquò se ten del troç, mas l’occitan es quicòm mai : lenga d’òc, lengas d’òc, lengadocian, provençal… Ne vaqui una limonada, òm i compren pas ren ! Urosament, mercès a Google se pòt lèu trobar un siti « tot public » que t’explica tot sus la lenga. Coma lo siti Provence web, que ne vos balhi un extrach :
« Menado long dóu siècle pèr de grands escrivan (D'Arbaud, Delavouèt, Galtier, Bec, Bayle, Courty, etc.), pèr de mouvamen atiéu (L'Astrado, L'Unioun Prouvençalo, Lou Felibrige, Parlaren, CREO, etc.), pèr l'estacamen di Prouvençau, la pratico de la lengo (que soun passa i pichot es esta tanca pèr l'escolo franceso) s'es mantengudo. Ausissès gaire parla prouvençau en publi perqué es acantouna dins li relacioun famihiero. Mai vuei lou poudès legi un pau de-pertout en Prouvènço, l'ausi à la TV, etc. Mant uno revisto, de cantaire (tambèn de rap, coume Massilia Sound System), d'escolo e de prougramo divers servon pièi un plaço pèr la lengo d'o de Prouvènço. »
Se legissetz pas la grafia mistralenca, i a tamben la revirada en francés :
« Portée au cours du siècle par de grands écrivains (D'Arbaud, Delavouèt, Galtier, Bec, Bayle, Courty, etc.), par des mouvements actifs (L'Astrado, L'Unioun Prouvençalo, Lou Felibrige, Parlaren, CREO, etc.), par l'attachement des Provençaux, la pratique de la langue (dont la transmission aux enfants a été bloquée par l'école française) a été maintenue. Si l'on entend peu le provençal en public, c'est qu'il est réservé aux connivences familières. Mais on peut aujourd'hui le lire un peu partout en Provence, l'entendre à la télévision, etc. Des nombreuses revues, des chanteurs (y compris de rap comme Massilia Sound System), des écoles et des programmes divers font désormais une place à la langue d'oc de Provence. »
Aaa… Es fòrça clar. Lo provençal es estat plan servat pels provençals. Se s’ausis pas gaire per carrièras es que se parla a l’ostal. Se pòt tamben ausir dins los mediàs, e tot e tot. De que se regaudir.
Se voletz anar mai luenh, Provence web vos balha la version en grafia classica. Malurosament, arribat aici, la causas se degalhan :
« En efèc, despuei la fin deis annadas seissanta (un pauc pus d'ora en Provença), lei dròlles de parents parla-occitan aprenon pas mai la lenga de sei parents. Es la consequéncia d'un lòng trabalh de devalorisacion sociala de la lenga menat despuei lo sègle XIXen per leis institucions francesas, mai tanben la consequéncia de la diminucion de la populacion rurala (majoritàriament parla-occitan fins qu'a uei), que se vei cada còp mai coma una minoritat que se deu integrar au monde dei vilas, en oblidant fins qu'a sa lenga pròpria. La television regionala presenta ren qu'una oreta en occitan cada setmana ("Vaquí" en Provença, "Viure al Pais" en Lengadòc). »
De qu’es aquel pastís, se pòdan pas endevenir ? E ieu qu’aviai comprès que Provença era lo païs meravilhós de la diglossia non-conflictuala… Macarèl, ara mancaria pus que nos parlen d’alienacion ! Compreni pus ren. Urosament, i a Google un còp de mai. Nos rend lo tèste en francès :
« En effet, l'ordre despuei DEIS annadas seissanta (a Pauco pus d'ora en Provence), lei dròlles parents parlementaire de l'occitan aprenon pas de Lenga mai sei parents. Est la conséquence d'une longue étude de devalorisacion sociale Lenga ce qui Ménat despuei jeter par XIXen institutions et français Leis, mai Tumb la conséquence de la diminution de la population rurale (majoritàriament parlementaire occitan nageoires qu'à UEI), qui VEI chaque POP-Maï qui manger un minoritat deu intégrer au monde dans les villes dei oblidant nageoires qu'à sa propre Lenga. La télévision régionale présente âgés de moins qu'un oreta dans chaque occitan SEMAINE ( "Slovaquie" en Provence, "Viure les pays" en Lengadòc). »
Aquò i es, ai enfin capitat tot : l’occitan es coma lo pop-còrn, se manja al parlament. Se lo vòles aprenne, pichòt dròlle que fa pas mai qu’una oreta, te cal doblidar pas las nadarèlas. La lenga ne podràs aver tamben en alucar la telé regionala eslovaca, que passa una emission que la dison « Vira lo païs ».
22 septembre 2008
L’abaissament coma tecnica pedagogica
Quand s’evocan los biais educatius que foguèron meses en plaça per fins de desrabar los « patois », podem pas que pensar al senhal, l’objecte que servia d’estigmatizar l’escolant qu’avia escapat una paraula dins sa lenga. En Occitania e en Catalonha, lo regent emplegava un simple tròç de fèrre o de fusta. Endacòm mai, lo daquòs podiá èstre mai significatiu : en Bretanha se penjavan d’esclòps copats al còl del fautiu, en Africa una bóstia de conserva comola de mèrda. Sovent, l’escolan se’n podia desliurar a condicion de delatar qualqu’un mai.
Dins aqueste sistèm pedagogic, regent, parent e mainatge avian cadun sa plaça.
Lo regent : abaissar per desrasigar
Lo regent ensenhava en primièr la vergonha de parlar. Dins lo sièu sistèm de pensada, la lenga del mainatge era quicòm d’obscèn, tan coma l’afeccion, la sensibilitat o lo sèxe. « Se passa coma se lo poder, representacion del Mèstre, aguèsse exigit qu’òm se desempacha, amb la lenga, de çò infantil, arcaïc, originari » [1]. Aital los mots tendres de la maire, las paraulas gratificantas del paire, venian de porcária. L’univers de l’enfança era escobilhat.
Es una mena de lavatge de cervèl. Los mots s’escanan dins lo gòrg. Sens mai de lenga per fargar lo pensament, l’èime s’encranca. L’ensenhament del francès pòt començar.
E se l’escolan estabosit d’umiliacion capita pas d’aprene ren, aumens se sauprà calar quand li caldrà obesir. Aquò pòt servir.
Lo parent : escafar la pèca
Cossi consentir que la seuna cultura siaga tant mespresada, cossi acceptar que son enfant ne patisca aital ? Es qu’ aquestes parents estimavan que sabian pas ren, que valian pas ren… Balhavan l’enfant a l’escòla perque lo vòlian salvar del lor mal : èstre sonqu’un païsant, un paure, un nègre. Sacrificar la lenga desliurarà lo pichon, çò cresian.
« Totòm vivèm una tension permanenta entre lo manten de nòstra identitat e la desirança de l’abandonar. La vergonha es ligada a l’irrupcion subta de la desirança d’abandonar la nòstra experiéncia del monde. » [2]
Lo mainatge : una desintegracion
« La vergonha es un sentiment escur que se viu mai que mai en silenci, s’alimenta d’esperel e s’enrasiga dins lo sentiment d’illegitimitat d’existir o d’existir dins la seuna diferencia. » [1]
« Es una mena de desintegracion. L’imatge qu’a lo subjècte d’esperel es desvariada, sas marcas tant espacialas que temporalas son perdudas, es sens memòria e sens avenidor. L’individú es remandat a una impoténcia radicala (a pas mai d’influéncia sus ren, pòt pas mai ren mestresar) qu’es de fach la traduccion mentala d’un esfondrament. » [2]
« Lo vergonhós sentís que sas fòrças l’abandonan, s’esfondra. Baissa lo cap e los uèlhs, ensaja d’evitar l’agach dels autres. Quand òm vergonheja, òm vòldria dire : "vòli pas ren, pòdi pas ren". » [2]
Solide que tot aquò se debanèt longtemps a. A l’ora d’ara, se coneis que pas ren es parrièr. L’escòla seria venguda un endrech ont l’experiença e l’identitat de cadun son respectadas, onte lo mainatge a lo drech de parlar e de se faire escotar… Pas mai de calibratge, pas mai d’envergonhatge. E puèi, tot un cadun pòt faire aprene l’occitan a son enfant, o sabem plan : suffís de demandar.
Notes :
[1] Cet obscur sentiment qu'est la honte - André Pollard
[2] « La Honte – Psychanayse d’un lien social » - Serge Tisseron (Dunod-1992) – p 3, p 15 et p 27.
28 août 2008
occitan+sex-toys !
Me siai mainat, fa pas que dos jorns, de las publicitats que se pòdon veire aquí endessús. Dessús lo titòl del blòg, te disi, leva l’uèil ! Se vei la reclama sempiternèla pel vendeire de camisetas e de banièras occitanas. Aquela se trapa, sus quina pagina del oèb que siá, tre qu’i es marcat lo mot « occitan ». Aquò rai. Mas i a tamben una reclama per de diccionaris « en patois »… Macarèl ! De que ven faire aquela conariá sus mon blòg !
Bon, va plan, me siai remembrat que botèri dins la rubrica « paramètras » del blòg, per atraire los motors de recerca (petits, petits), la tièra de mots-claus seguents : occitan, occitanie, occitania, cabra, lop, lengas regionalas, langues regionales, lenga regionala, langue regionale, lengas minorizadas, langues minoritaires, patois.
Avalisca de puta de malhum a la sòlda del capitalisma ! Aviai pas ren doblidat, quitament pas lo sacrosant « lengas minorizadas », e ne gardan pas que lo patès…
Alara ai cambiat la tièra coma aquò : occitan, occitanie, occitania, cabra, lop, lengas regionalas, langues regionales, lenga regionala, langue regionale, lengas minorizadas, langues minoritaires, sex-toys.
De que ? Vos estona la combinason occitan+sex-toys ? E cosí voletz que fagam venir los motors de recerca californians e los capitals chinèses ? Nosautres occitans devèm èsser al fial ! E puèi, se podem botar la crotz ramondina sus de camisas, o podem faire sus de godemiquèus tanplan. Òc-ben, es ja estat fach :
« Rai, se comencèt a fabricar una tièra de besonhas que degun aquí aviá agut l’idèia que poscquèsson existir : de capòtas amb de tèstas de Mickey (aurelhas e tot) de corsets per sosténer las energias en defalhiment, de decòras-pachòlas, d’uèlhs de boc, d’anèls olimpics, de pompas a ressòrt e de vièts, òc, de vièts grandor natura, d’après un motlatge sus un tipe d’aicí (Blanquet lo sonam, e es un avaironés negre coma lo carbon) que serviguèt de modèl e que n’èra pas pauc fièr ! De tal biais que quand se ganarrava al cafè, lo dissabte, caliá pas lo butar de tròp perque te sortigèsse una quèqua de campionat, granda coma una sabata de capelan. Un autre jorn, se volètz, ne parlarem, perque i aguèt de consequéncias dins la vilòta, amb aquelas inovacions, subretot que las gents que trabalhavan adusián d’aquí entre aquí a l’ostal – pòt totjorn servir – de pèças mancadas e que los mainats que tafuran de pertot, ne recampavan, rotas o degalhadas dins las escobilhas… » (Florian Vernet – Qualques nòvas d’endacòm mai – pagina 136)
Anèm, occitans ! Es temps de sortir la quèqua, perdon, lo vibromassaire.
25 août 2008
Paura Lilon
L’Anatòli France (Quin nom ! Quin escrivan !) nos balhèt de la lenga francèsa una imatge carnala, quitament erotica : « La langue française est une femme. Et cette femme est si belle, si fière, si modeste, si hardie, touchante, voluptueuse, chaste, noble, familière, folle, sage, qu'on l'aime de toute son âme et qu'on n'est jamais tenté de lui être infidèle. » Bon, aici France s'escaufestrèt un bricon... Gara que se confondan pas lengatge e cunilingus, qu'an de fonccions desparièras (aquò dich, pareis que lo France escrivia fòrça mas bicava pas gaire).
Anèm ! Nosautres tamben podem faire dins la metafòri « la lenga es una femna ». Vos vau doncas far lo retrach de la lenga occitana :
La lenga occitana es una femna. Una gusa dels pès descauçes, mendicanta magra que se pòt pas dire. Una pelha de lenga, lenga de pacans, lenga que la dison pas. Se conta que foguèt reina, un còp era… Devia estre longtemps a, qu’ara òm se rapèla pus d’èla que coma fasent servanta o puta. A l'ora d'uèi es venguda tant febla, tant flaca, que ne resta pas qu’un buf, una bocha gaireben muda.
<< Mangèri pr'aquò lo quartièr d'auca. Lo cap me tornejava pas pus. Al contrari me semblava que la sala tota virava, la taula e mos companhs. Tot se negava de bruma. Lo caçaire blanc m'agachava encara mas se perdèt el tanben. Puèi vegèri pas res. Penequejavi. Puèi tombèri lo nas dins l'escudèla e m'endormiguèri per tot de bon...
" Paura de ela... es mòrta ! "
Cridèri tant que del subte sautèri sus la cadièira. Dobriguèri los uèlhs. Aquí mos companhs e lo caçaire que se calavan.
" Paura de ela... es mòrta ! " cridèri encara un autre còp.
" Es d'una filha que parlas ? me demandèt doçament Monsenhor de Guiscard.
– Òc... Òc... Lilon...
– E l'aimavas ?
– Òc... Òc... " >> (Joan Bodon, La Quimèra )
La femna ! Es mòrta ? Degun se'n es pas mainat, serèm pas d'entèrrament. Mas perqué plouras ? Te demòra la francesa "si belle, si fière, si modeste..."
