31 mars 2009
Aurian votat FN
Avetz vist la trobalha dels publicitaris del FN ? Jaurès auria votat FN :
Benlèu que conoissetz pas las autras afichas de la campanha, sus lo tèma "fasem parlar los mòrts". En "davant-primièra" La Cabra e lo Lop las vos presentam :
Bon, pareis que los Shadoks son pas vertadièrament de personatges istorics, e mai que la Bardot es pas vertadierament mòrta. Aquò's pas tant grèu, qu'es un concèpte de publicitari !
30 mars 2009
Strip occitan 7
http://louisaliot.over-blog.fr/article-29284544.html
21 mars 2009
Lo francés : quant de mots ?
Del 16 al 23 de març se debana la setmana de la lenga francesa. Ongam an causit de balhar al public detz mots que fagan veire la capacitat del francés d’exprimir l’avenidor. Aquestes "mots per doman" son : ailleurs, capteur, clair de Terre, clic, compatible, désirer, génome, pérenne, transformer, vision.
Vesem aicí que la lenga francesa es un produch de mal vendre qu’acara un problèma d’imatge, puèi qu'a besonh de publicitat, d’una brava campanha marketing per faire plan encapar al monde qu’es pas una lenga endarrieira, pas capabla d’exprimir que d’idèias vielhassas (un patés, qué !), mas una lenga que val còp de contunhar de parlar al sègle XXI. Vaqui doncas lo francés fòrçat de provar sa modernitat coma quina lenga minorizada que siá... I a de que s'escacalassar !
Per balhar un còp de man a nòstres amics burocratas del ministèri de la cultura que se carpinhan dins lor canton e los ajudar de se dobrir al monde que ven, lor prepausam d’apprendre un bocin d’occitan. De començar ambe detz mots per soscar : vergonha, capbordisa, caganha, cagada, amarum, espelida, reviscolar, convivéncia, amor, estelum.
(sus una idèia raubada a Bojaron...)
http://www.semainelf.culture.fr/
http://www.liberation.fr/culture/0101554784-la-langue-francaise-a-dix-mots
10 mars 2009
Lenga, poder e libertat
« Lo ròtle de l’escòla es de balhar de poder lingüistic al maximum de mainatges ; valent a dire dins la lenga del poder : lo francès. » [1]
Aquela senténcia d’Alain Bentolila, lingüista oficial de l’Estat francés, teorician de l’illetrisme, condamna tot ensag d’ensenhament per immersion. Es interessanta pr’amor es un bon resumit de la pensadassa jacobina prigonda. Lo monoligüisme salvarà l’ascensor social !
Lenga e poder… D’unas lengas son estadas privadas de poder per l’istòria. Per Bentolila, es mai qu’una manca de visibilitat sociala e politica, es quitament una impòtença de complir çò exigit per una lenga moderna :
« L’istòria las aguèsse sollicitadas, probable que serian estadas capables de fargar los mots e las estructuras per ensenhar, dire lo drech, explicar un fenomèn natural. Mas l’istòria las marginalizèt ; l’istòria limitèt lors territòris. Aquelas lengas minorizadas, coma o fan totas las lengas, respondèron d’un biais pertinent als besonhs de comunicacion que lor eran adreçats : a besonhs estreches, mejans lingüistics estreches. » [2]
Las lengas minorizadas serian de lengas que se pòdon aital calificar d’andicapadas. Foguèron victimas d’una mena de traumatisma impossible de reparar : an pas accedit al poder. A causa d’aquela pèca fatala, son de lengas que son mòrtas per anticipacion. Las ensenhar als mainatges seria coma los condamnar, puèi que çò important es de parlar la lenga del poder.
L’avètz comprès, segon Bentolila, la lenga servís de dominar e (mas aquò, pichòts conilhs, es enebit d’o dire) d’èstre dominat. La cal mestrejar per donar òrdre, mai sovent per executar. Aquí doncas lo ròtle de l’escòla : ensenhar la lenga del poder/de l’obesissença.
E pasmens, malgrat la seuna impotença, la lenga nòstra es encara a viure… Malgrat la condemnacion d’una istòria escricha pels vencedors, es pas encara crebada. Tot aquò perque una lenga parla tamben de libertat. Lo senher Bentitola s’engana perque una lenga es mai que de poder, es tamben de literatura. La literatura, lo quicomet que servís pas de ren, que balha ges de poder, mas que fa mestier per alenar, fòrça mai que lo poder.
« Còstasolana esperava los perdigalhs e aquò es la mòrt que venguèt. E la mòrt qu'èra per los perdigalhs serviguèt per el. E los perdigalhs que devián èsser freges a l'uòlh neblat a l'ora que lo solelh trascòla, a nuòch èran encara cauds e vius, e son sang que deviá enrogir las pèiras blavas del gravàs èra encara escondut dins la tenèbra de sas venas e corrissiá jos la pèl a cada còp premsat d'aqueles còrs sarrats coma de ponhs de colèra. Mas las pèiras aguèron sa part de sang roge, lo de Còstasolana, perdequ'èra dich e escrich qu'a aquei jorn lo sacrifici del sang se deviá complir per aquel luòc desèrt de nòstra tèrra jos un cèl morent, e l'alen d'un vent que n'a vist d'autres. Còstasolana vogèt sus lo gravàs tota la calor de sas venas, son sang vengut de l'escuresina del siu còr e coma susprés de tant de lusor e de tant d'espandida rajava doçament sus los ròcs e serpatejava coma un que sap pas ont vai. » (Max Roqueta – La mòrt de Còstasolana – la seguida aicí, mercés la Mela)
Còstasolana esperava los perdigalhs e aquò es la mòrt que venguèt… Eran totjorn vidents los perdigalhs despoderosses a l'ora que lo cassaire poderós s'espetava lo morre. De matin, degun pòt pas preveire cossí s’acabarà la jornada. E qui pòt èstre tant ufanós per pretendre conóisser çò que seran vengudas la lenga francesa e la lenga occitana, al ser d’aqueste sègle ?
03 mars 2009
Strip occitan 6
